https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Specjalna:Wszystkie_strony?from=E&to=&namespace=0<\/a><\/p>\n\n\n\n przekazywanie umiej\u0119tno\u015bci, wiedzy b\u0105d\u017a rozumienia \u015bwiata<\/p>\n\n\n\n Edukacja (stgr. \u03c0\u03b1\u03b9\u03b4\u03b5\u03af\u03b1, \u0142ac. educatio) \u2013 og\u00f3\u0142 proces\u00f3w i oddzia\u0142ywa\u0144, kt\u00f3rych celem jest zmienianie ludzi, przede wszystkim dzieci i m\u0142odzie\u017cy, stosownie do panuj\u0105cych w danym spo\u0142ecze\u0144stwie idea\u0142\u00f3w i cel\u00f3w wychowawczych.<\/p>\n\n\n\n Edukacj\u0119 tworz\u0105 czyno\u015bci nauczania i czynno\u015bci uczenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n Poj\u0119cie edukacji jest zwi\u0105zane z wychowaniem i z wykszta\u0142ceniem cz\u0142owieka we wszystkich fazach rozwojowych. Poj\u0119cia edukacyjne wychowanie i wykszta\u0142cenie s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z nauk\u0105 pedagogiczn\u0105, kt\u00f3ra odpowiedzialna jest za prawid\u0142owy i zharmonizowany proces edukacji spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Edukacja<\/a><\/p>\n\n\n\n Edukacja domowa, Homeschooling \u2013 nauczanie dzieci oraz m\u0142odzie\u017cy przez ich rodzic\u00f3w lub guwerner\u00f3w, odbywaj\u0105ce si\u0119 w miejscu zamieszkania poza systemem szkolnym (w Polsce zwi\u0105zanym z Ministerstwem Edukacji Narodowej). Edukacja domowa, jako niesformalizowany biurokratycznie rodzaj opieki i indywidualnego wychowania dziecka w gronie rodzinnym, od wiek\u00f3w odbywa si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie cz\u0142owieka jako istoty spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Edukacja_domowa<\/a><\/p>\n\n\n\n Edukacja ekologiczna (element edukacji \u015brodowiskowej) \u2013 koncepcja kszta\u0142cenia i wychowywania spo\u0142ecze\u0144stwa w duchu poszanowania \u015brodowiska przyrodniczego zgodnie z has\u0142em my\u015ble\u0107 globalnie \u2013 dzia\u0142a\u0107 lokalnie. Edukacja ekologiczna definiowana jest tak\u017ce jako psychologiczno-pedagogiczny proces oddzia\u0142ywania na cz\u0142owieka w celu kszta\u0142towania jego \u015bwiadomo\u015bci ekologicznej. Edukacja ekologiczna obejmuje wprowadzanie do program\u00f3w szk\u00f3\u0142 wszystkich szczebli tematyki z zakresu ochrony \u015brodowiska i kszta\u0142towania \u015brodowiska, umo\u017cliwiaj\u0105cej \u0142\u0105czenie wiedzy przyrodniczej z postaw\u0105 humanistyczn\u0105, tworzenie krajowych i mi\u0119dzynarodowych system\u00f3w kszta\u0142cenia specjalist\u00f3w i kwalifikowanych pracownik\u00f3w dla r\u00f3\u017cnych dzia\u0142\u00f3w ochrony \u015brodowiska, nauczycieli ochrony \u015brodowiska, dokszta\u0142canie in\u017cynier\u00f3w i technik\u00f3w r\u00f3\u017cnych specjalno\u015bci oraz mened\u017cer\u00f3w gospodarki, a tak\u017ce powszechn\u0105 edukacj\u0119 szkoln\u0105 i pozaszkoln\u0105.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Edukacja_ekologiczna<\/a><\/p>\n\n\n\n Egoizm etyczny<\/strong> (\u0142ac. ego<\/em> – ja) \u2013 pogl\u0105d m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce ka\u017cdy powinien robi\u0107 to, co le\u017cy w jego w\u0142asnym interesie. To, co le\u017cy w jego interesie mo\u017ce by\u0107 w efekcie krzywdz\u0105ce, korzystne lub neutralne dla innych. Etyczny egoizm nie powinien by\u0107 mylony z racjonalnym egoizmem<\/a>, kt\u00f3ry utrzymuje, \u017ce dzia\u0142anie we w\u0142asnym interesie jest racjonalne, a niekoniecznie etyczne. Zwolennicy libertarianizmu<\/a> s\u0105 egoistami racjonalnymi.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej na stronie Wikipedia.org:<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Egoizm_etyczny<\/a><\/p>\n\n\n\n egzamin pa\u0144stwowy w Polsce (od 2005)<\/p>\n\n\n\n Egzamin maturalny \u2013 egzamin pa\u0144stwowy przeprowadzany w Polsce od 2005 roku w\u015br\u00f3d absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich, wprowadzony w ramach reformy edukacji zapocz\u0105tkowanej w 1999 roku. Egzamin ten zast\u0105pi\u0142 egzamin dojrza\u0142o\u015bci (tzw. star\u0105 matur\u0119).<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Egzamin_maturalny<\/a><\/p>\n\n\n\n Ekoetyka, r\u00f3wnie\u017c etyka \u015brodowiskowa, etyka ekologiczna \u2013 dzia\u0142 bioetyki obejmuj\u0105cy zagadnienia zwi\u0105zane ze stosunkiem cz\u0142owieka do przyrody o\u017cywionej i nieo\u017cywionej oraz ca\u0142ego ekosystemu Ziemi. Jej przedmiotem s\u0105 warto\u015bci, zasady, imperatywy i normy, kt\u00f3re reguluj\u0105 lub mog\u0142yby regulowa\u0107 ten stosunek.<\/p>\n\n\n\n Etyka ekologiczna to jeszcze m\u0142oda dyscyplina etyki stosowanej. Wy\u0142oni\u0142a si\u0119 w latach 70. XX w. po tym, jak wzros\u0142o znaczenie problem\u00f3w ekologicznych, kt\u00f3rych etyka do tej pory nie uwzgl\u0119dnia\u0142a, koncentruj\u0105c si\u0119 na stosunkach mi\u0119dzyludzkich.<\/p>\n\n\n\n W Narodowym O\u015brodku Neuroetyki Uniwersytetu w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie podj\u0119to badanie wp\u0142ywu zmian w \u015brodowisku na funkcjonowanie m\u00f3zgu, kondycj\u0119 zdrowia psychicznego i towarzysz\u0105ce zagadnienia etyczne, proponuj\u0105c dla nowej dyscypliny nazw\u0119 neuroetyka \u015brodowiskowa. Badania te obejmuj\u0105 pi\u0119\u0107 dziedzin: nauka o m\u00f3zgu a \u015brodowisko, relational self a \u015brodowisko, czynniki mi\u0119dzykulturowe a \u015brodowisko, polityka spo\u0142eczna a \u015brodowisko, dyskusja spo\u0142eczna, a \u015brodowisko.<\/p>\n\n\n\n Na za\u0142o\u017ceniach etyki ekologicznej Masanobu Fukuoka, japo\u0144ski fitopatolog, stworzy\u0142 koncepcj\u0119 rolnictwa naturalnego, w kt\u00f3rym uprawa ro\u015blin odbywa si\u0119 bez klasycznych metod uprawy, czyli bez orki, bez nawo\u017cenia, bez pielenia, bez pestycyd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Ekoetyka<\/a><\/p>\n\n\n\n dyscyplina naukowa w dziedzinie nauk biologicznych, bada wzajemne oddzia\u0142ywania pomi\u0119dzy organizmami i ich \u015brodowiskiem oraz mi\u0119dzy tymi organizmami<\/p>\n\n\n\n Ekologia (gr. \u03bf\u1f36\u03ba\u03bf\u03c2 (o\u00edkos) \u2018dom\u2019 + \u03bb\u03cc\u03b3\u03bf\u03c2 (logos) \u2018s\u0142owo, nauka\u2019) \u2013 nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmuj\u0105ca si\u0119 badaniem oddzia\u0142ywa\u0144 pomi\u0119dzy organizmami a ich \u015brodowiskiem oraz wzajemnie mi\u0119dzy tymi organizmami (czyli struktur\u0105 ekosystem\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Ekologia<\/a><\/p>\n\n\n\n nauka spo\u0142eczna<\/p>\n\n\n\n Ekonomia \u2013 nauka spo\u0142eczna analizuj\u0105ca oraz opisuj\u0105ca produkcj\u0119, dystrybucj\u0119 oraz konsumpcj\u0119 d\u00f3br i us\u0142ug. Nie jest nauk\u0105 \u015bcis\u0142\u0105, lecz pos\u0142uguje si\u0119 aparatem matematycznym (g\u0142\u00f3wnie metody ilo\u015bciowe).<\/p>\n\n\n\n S\u0142owo \u201eekonomia\u201d wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka greckiego \u03bf\u03b9\u03ba\u03bf\u03bd\u03bf\u03bc\u03af\u03b1 i t\u0142umaczy si\u0119 jako \u03bf\u1f30\u03ba\u03bf\u03c2 (oikos), co znaczy \u201edom\u201d i \u03bd\u03cc\u03bc\u03bf\u03c2 (nomos), czyli \u201eprawo, regu\u0142a\u201d. Staro\u017cytni Grecy stosowali t\u0119 definicj\u0119 do okre\u015blania efektywnych zasad funkcjonowania gospodarstwa domowego.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Ekonomia<\/a><\/p>\n\n\n\n Ekonomia matematyczna \u2212 kierunek w ekonomii zajmuj\u0105cy si\u0119 badaniem szeroko poj\u0119tych zjawisk gospodarczych przy u\u017cyciu zaawansowanych technik matematycznych, takich jak analiza szereg\u00f3w czasowych czy programowanie dynamiczne. Wsp\u00f3\u0142czesna ekonomia g\u0142\u00f3wnonurtowa w coraz wi\u0119kszej mierze odwo\u0142uje si\u0119 do tych metod (chocia\u017cby poprzez modele r\u00f3wnowagi og\u00f3lnej), niemniej podzia\u0142 na matematyczny i instytucjonalny nurt w ekonomii jest wci\u0105\u017c widoczny.<\/p>\n\n\n\n Jednymi z podstawowych zagadnie\u0144 ekonomii matematycznej s\u0105 modele wzrostu gospodarczego oraz poszukiwa\u0144 pracy.<\/p>\n\n\n\n Ga\u0142\u0119zi\u0105 wiedzy pokrewn\u0105 ekonomii matematycznej jest ekonometria, jednak drogi obu nauk silnie si\u0119 rozesz\u0142y po opublikowaniu krytyki Lucasa.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Ekonomia_matematyczna<\/a><\/p>\n\n\n\n Eksperyment<\/strong> (\u0142ac.experimentum<\/em> – do\u015bwiadczenie, badanie) \u2013 w naukach przyrodniczych i spo\u0142ecznych zbi\u00f3r dzia\u0142a\u0144 wzbudzaj\u0105cych w obiektach materialnych okre\u015blone reakcje i zjawiska w warunkach pozwalaj\u0105cych kontrolowa\u0107 wszelkie istotne czynniki, kt\u00f3re poddaje si\u0119 dok\u0142adnej obserwacji.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Eksperyment<\/a><\/p>\n\n\n\n Eksploracja danych, pozyskiwanie danych, ekstrakcja danych, dr\u0105\u017cenie danych, wydobywanie danych \u2013 jeden z etap\u00f3w procesu uzyskiwania wiedzy z baz danych. Idea eksploracji danych polega na wykorzystaniu szybko\u015bci komputera do znajdowania ukrytych dla cz\u0142owieka (w\u0142a\u015bnie z uwagi na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci czasowe) prawid\u0142owo\u015bci w danych zgromadzonych w hurtowniach danych.<\/p>\n\n\n\n Istnieje wiele technik eksploracji danych, kt\u00f3re wywodz\u0105 si\u0119 z ugruntowanych dziedzin nauki, takich jak statystyka (statystyczna analiza wielowymiarowa) i uczenie maszynowe.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Eksploracja_danych<\/a><\/p>\n\n\n\n Ekstaza<\/strong> (stgr. \u1f14\u03ba\u03c3\u03c4\u03b1\u03c3\u03b9\u03c2 (ekstasis<\/em>), bycie na zewn\u0105trz siebie<\/em>) \u2013 wieloznaczne poj\u0119cie, najcz\u0119\u015bciej odnosz\u0105ce si\u0119 do stanu cz\u0142owieka, w kt\u00f3rym dzia\u0142ania i w\u0142adze psychiki s\u0105 tak zwr\u00f3cone ku przedmiotowi poznania i pragnie\u0144, \u017ce osoba w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu staje si\u0119 niezdolna do odbierania i odczuwania zewn\u0119trznych bod\u017ac\u00f3w zmys\u0142owych. Czasem interpretowane jako tzw. odmienne stany \u015bwiadomo\u015bci. W religiach objawionych, kt\u00f3re przyjmuj\u0105 dualizm antropologiczny osoby ludzkiej, np. w chrze\u015bcija\u0144stwie, zw\u0142aszcza w katolicyzmie, rozumiana jest jako mistyczne wyj\u015bcie (gr. ekstasis<\/em>) duszy z cia\u0142a w do\u015bwiadczeniu zjednoczenia z Bogiem w mi\u0142o\u015bci (por. 2 Kor 12,1-4). W innym znaczeniu, w religiach naturalnych ekstaz\u0105 okre\u015bla si\u0119 stany transowe, zaliczane do praktyk szamanistycznych.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Ekstaza<\/a><\/p>\n\n\n\n Elektronika \u2013 dziedzina techniki i nauki zajmuj\u0105ca si\u0119 wytwarzaniem i przetwarzaniem sygna\u0142\u00f3w w postaci pr\u0105d\u00f3w i napi\u0119\u0107 elektrycznych lub p\u00f3l elektromagnetycznych. Wykorzystywanie zjawisk oddzia\u0142ywania pomi\u0119dzy \u0142adunkami do przenoszenia informacji.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Elektronika<\/a><\/p>\n\n\n\n Elektrotechnika (in\u017cynieria elektryczna) \u2013 dziedzina techniki i nauki, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 zagadnieniami zwi\u0105zanymi z wytwarzaniem, przetwarzaniem (przekszta\u0142caniem), przesy\u0142aniem, rozdzia\u0142em, magazynowaniem oraz u\u017cytkowaniem energii elektrycznej.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Elektrotechnika<\/a><\/p>\n\n\n\n zaw\u00f3d<\/p>\n\n\n\n Elektryk \u2013 zaw\u00f3d zwi\u0105zany z monta\u017cem i napraw\u0105 instalacji elektrycznych oraz konserwacyjno-naprawczych instalacji zalicznikowych.<\/p>\n\n\n\n Umiej\u0119tno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n projektowanie instalacji elektrycznych, sieci elektrycznych; https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Elektryk<\/a><\/p>\n\n\n\n Emergencja (\u0142ac. emergo \u2013 wynurzam si\u0119) \u2013 powstawanie jako\u015bciowo nowych form i zachowa\u0144 z oddzia\u0142ywania mi\u0119dzy prostszymi elementami. Przyk\u0142adem takiego zjawiska jest proces my\u015blenia, powstaj\u0105cy z interakcji pomi\u0119dzy wieloma neuronami w ludzkim m\u00f3zgu (cho\u0107 \u017caden neuron nie jest sam z siebie zdolny do my\u015blenia).<\/p>\n\n\n\n Zjawisko okre\u015bla si\u0119 jako emergentne, je\u015bli w jakim\u015b sensie nie mo\u017cna go opisa\u0107, opisuj\u0105c jedynie jego cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe. W \u015bcis\u0142ym sensie naukowym oznacza to nieredukowalno\u015b\u0107 danego zjawiska. Poniewa\u017c jednak nieredukowalno\u015bci w \u017cadnym przypadku nie da si\u0119 jednoznacznie udowodni\u0107, poj\u0119cie emergencji nie ma te\u017c jednoznacznej definicji i jest u\u017cywane w r\u00f3\u017cnych znaczeniach. Cz\u0119sto oznacza po prostu, \u017ce znany nam uproszczony opis zjawisk ni\u017cszego poziomu nie jest wystarczaj\u0105cy do opisania zjawiska wy\u017cszego poziomu (czyli nie wiemy, jak ono powstaje).<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Emergencja<\/a><\/p>\n\n\n\n Emerytura (z \u0142ac. emerere \u201ezas\u0142u\u017cy\u0107\u201d, dawniej: renta starcza) \u2013 comiesi\u0119czne \u015bwiadczenie pieni\u0119\u017cne przys\u0142uguj\u0105ce ubezpieczonemu, kt\u00f3ry zaprzesta\u0142 aktywno\u015bci zawodowej, za przepracowanie okre\u015blonej liczby lat i po osi\u0105gni\u0119ciu okre\u015blonego wieku. Wiek emerytalny mo\u017ce by\u0107 zr\u00f3\u017cnicowany w zale\u017cno\u015bci od p\u0142ci oraz od warunk\u00f3w zatrudnienia albo zatrudnienia w szczeg\u00f3lnym charakterze (przywileje emerytalne).<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Emerytura<\/a><\/p>\n\n\n\n subiektywne, \u015bwiadome do\u015bwiadczenie charakteryzowane g\u0142\u00f3wnie ekspresj\u0105 psychofizjologiczn\u0105, reakcj\u0105 biologiczn\u0105, stanem psychicznym – Emocja<\/strong> (od \u0142ac. e movere, 'w ruchu’) \u2013 stan znacznego poruszenia umys\u0142u. Emocje charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle i zawsze \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z pobudzeniem somatycznym; mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 du\u017c\u0105 intensywno\u015b\u0107, ale s\u0105 przej\u015bciowe.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Emocja<\/a><\/p>\n\n\n\n Empatia (gr. emp\u00e1theia \u201ecierpienie\u201d) \u2013 zdolno\u015b\u0107 odczuwania stan\u00f3w psychicznych innych os\u00f3b (empatia emocjonalna), umiej\u0119tno\u015b\u0107 przyj\u0119cia ich sposobu my\u015blenia, spojrzenia z ich perspektywy na rzeczywisto\u015b\u0107 (empatia poznawcza).<\/p>\n\n\n\n Sam poznawczy komponent empatii, czyli zdolno\u015b\u0107 do wyobra\u017cenia sobie perspektywy my\u015blowej nale\u017c\u0105cej do innej osoby (innymi s\u0142owy, rozeznania sposob\u00f3w rozumowania innej osoby), okre\u015blany jest mianem decentracji (czemu mo\u017ce, ale nie musi towarzyszy\u0107 komponent emocjonalny empatii, czyli zdolno\u015b\u0107 do jednoczesnego wsp\u00f3\u0142odczuwania stan\u00f3w emocjonalnych owej innej osoby).<\/p>\n\n\n\n Osoba nieposiadaj\u0105ca tej umiej\u0119tno\u015bci jest \u201e\u015blepa\u201d emocjonalnie i nie potrafi oceni\u0107 ani dostrzec stan\u00f3w emocjonalnych innych ludzi. Silna empatia objawia si\u0119 mi\u0119dzy innymi uczuciem b\u00f3lu wtedy, gdy przygl\u0105damy si\u0119 cierpieniu innej osoby, zdolno\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142odczuwania i wczuwania si\u0119 w perspektyw\u0119 widzenia \u015bwiata innych osobnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Psychologowie zastanawiali si\u0119, sk\u0105d bierze si\u0119 uczucie empatii i dlaczego niekt\u00f3rzy ludzie s\u0105 go pozbawieni. Empatia jest jednym z najsilniejszych hamulc\u00f3w zachowa\u0144 agresywnych, wi\u0119c jest to tak\u017ce pytanie istotne z punktu widzenia in\u017cynierii spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Empatia<\/a><\/p>\n\n\n\n Empiryzm (od stgr. \u1f10\u03bc\u03c0\u03b5\u03b9\u03c1\u03af\u03b1 empeir\u00eda \u2013 \u201edo\u015bwiadczenie\u201d) \u2013 doktryna filozoficzna g\u0142osz\u0105ca, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em ludzkiego poznania s\u0105 wy\u0142\u0105cznie lub przede wszystkim bod\u017ace zmys\u0142owe docieraj\u0105ce do naszego umys\u0142u ze \u015bwiata zewn\u0119trznego, natomiast wszelkie idee, teorie itp. s\u0105 w stosunku do nich wt\u00f3rne. Empiryzm stoi w ostrej sprzeczno\u015bci z racjonalizmem filozoficznym, kt\u00f3ry g\u0142osi, i\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em poznania s\u0105 w\u0142a\u015bnie idee, za\u015b bod\u017ace zmys\u0142owe maj\u0105 znaczenie drugorz\u0119dne.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Empiryzm<\/a><\/p>\n\n\n\n Endorfiny (skr\u00f3towiec od \u201eendogenne morfiny\u201d) \u2013 grupa hormon\u00f3w peptydowych, wywo\u0142uj\u0105 dobre samopoczucie i zadowolenie z siebie oraz generalnie wywo\u0142uj\u0105 wszelkie inne stany euforyczne (tzw. hormony szcz\u0119\u015bcia). T\u0142umi\u0105 odczuwanie dr\u0119twienia i b\u00f3lu. S\u0105 endogennymi opioidami.<\/p>\n\n\n\n Obecnie potwierdza si\u0119 istnienie co najmniej 20 typ\u00f3w endorfin, lecz za najwa\u017cniejsze uznaje si\u0119 alfa, beta i gamma-endorfiny. Badania wykaza\u0142y, \u017ce wspomniane rodzaje hormon\u00f3w szcz\u0119\u015bcia maj\u0105 dzia\u0142anie zbli\u017cone do opioid\u00f3w, takich jak morfina. G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy nimi wynika z tego, \u017ce endorfiny w przeciwie\u0144stwie do morfiny s\u0105 produkowane wewn\u0105trz organizmu<\/p>\n\n\n\n S\u0105 silnymi agonistami receptor\u00f3w opioidowych \u03bc, kt\u00f3rych pobudzanie wywo\u0142uje stany euforyczne. Na te same receptory dzia\u0142aj\u0105 opioidy egzogenne, co wywo\u0142uje zniesienie b\u00f3lu, uczucie przyjemno\u015bci i dobrego nastroju. Wywo\u0142uje to te\u017c silne uzale\u017cnienie psychiczne i fizyczne.<\/p>\n\n\n\n Struktur\u0119 chemiczn\u0105 substancji nazwanej p\u00f3\u017aniej endorfin\u0105 (czyli wewn\u0119trzn\u0105 morfin\u0105) podali John Hughes i Hans Kosterlitz. Wytwarzana przez m\u00f3zg, dzia\u0142a podobnie jak morfina, zmniejsza b\u00f3l i wprawia w b\u0142ogostan.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej na stronie Wikipedia.org:<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Endorfiny<\/a><\/p>\n\n\n\n dzia\u0142 nauki i techniki<\/p>\n\n\n\n Energetyka \u2013 dzia\u0142 nauki i techniki, a tak\u017ce ga\u0142\u0105\u017a przemys\u0142u, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 przetwarzaniem dost\u0119pnych form energii na posta\u0107 \u0142atw\u0105 do wykorzystania przy zasilaniu wszelkich proces\u00f3w przemys\u0142owych, a tak\u017ce nap\u0119dzaniu maszyn i urz\u0105dze\u0144 u\u017cywanych w \u017cyciu codziennym.<\/p>\n\n\n\n W praktyce, energetyka obejmuje dostarczanie energii w dw\u00f3ch postaciach:<\/p>\n\n\n\n energii elektrycznej \u2013 dostarczanej do odbiorcy przewodami elektrycznymi, produkowanej za pomoc\u0105 turbin i pr\u0105dnic nap\u0119dzanych rozmaitymi \u017ar\u00f3d\u0142ami energii, elektrowni, ciep\u0142owni i elektrociep\u0142owni czyli fabryk, w kt\u00f3rych energi\u0119 pierwotn\u0105 przetwarza si\u0119 na jej u\u017cyteczn\u0105 posta\u0107; https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Energetyka<\/a><\/p>\n\n\n\n Energetyka j\u0105drowa \u2013 zesp\u00f3\u0142 zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z uzyskiwaniem na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 energii j\u0105drowej, czyli energii pochodz\u0105cej z rozszczepiania j\u0105der pierwiastk\u00f3w ci\u0119\u017ckich (g\u0142\u00f3wnie uranu 235).<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Energetyka_j%C4%85drowa<\/a><\/p>\n\n\n\n Entomologia (z gr. entomon \u2013 insekt, owad i logos \u2013 wiedza, nauka) \u2013 dzia\u0142 zoologii zajmuj\u0105cy si\u0119 owadami. Dawniej u\u017cywano tak\u017ce terminu owadoznawstwo.<\/p>\n\n\n\n Entomologi\u0119 mo\u017cna podzieli\u0107 na:<\/p>\n\n\n\n entomologi\u0119 og\u00f3ln\u0105, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 m.in. systematyk\u0105, anatomi\u0105, morfologi\u0105, fizjologi\u0105, ekologi\u0105, ewolucj\u0105 owad\u00f3w, https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Entomologia<\/a><\/p>\n\n\n\n dzia\u0142 filozofii, zajmuj\u0105cy si\u0119 relacjami mi\u0119dzy poznawaniem, poznaniem a rzeczywisto\u015bci\u0105<\/p>\n\n\n\n Epistemologia (od stgr. \u1f10\u03c0\u03b9\u03c3\u03c4\u03ae\u03bc\u03b7, episteme \u2013 \u201ewiedza; umiej\u0119tno\u015b\u0107, zrozumienie\u201d; \u03bb\u03cc\u03b3\u03bf\u03c2, logos \u2013 \u201enauka; my\u015bl\u201d), teoria poznania lub gnoseologia \u2013 dzia\u0142 filozofii, zajmuj\u0105cy si\u0119 relacjami mi\u0119dzy poznawaniem, poznaniem a rzeczywisto\u015bci\u0105. Epistemologia rozwa\u017ca natur\u0119 takich poj\u0119\u0107 jak: prawda, przekonanie, s\u0105d, spostrzeganie, wiedza czy uzasadnienie. „Co to jest poznanie i czym jest poznawanie? Wyja\u015bnianie praw dotycz\u0105cych zar\u00f3wno poznawania i tego, co jest poznane”.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Epistemologia<\/a><\/p>\n\n\n\n Ergonomia (gr. \u03b5\u03c1\u03b3\u03bf\u03bd \u2013 'praca’ i \u03bd\u03bf\u03bc\u03bf\u03c2 \u2013 'prawo’) \u2013 nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmuj\u0105ca si\u0119 przystosowaniem narz\u0119dzi, maszyn, \u015brodowiska oraz warunk\u00f3w pracy do anatomicznych i psychofizycznych mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka. Ma na celu humanizowanie pracy poprzez tak\u0105 organizacj\u0119 uk\u0142adu: cz\u0142owiek – maszyna – warunki otoczenia, aby wykonywana ona by\u0142a jak najefektywniej i przy mo\u017cliwie niskim koszcie biologicznym, co uzyskuje si\u0119 m.in. poprzez eliminacj\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142 chor\u00f3b zawodowych. Ergonomia jest nauk\u0105 interdyscyplinarn\u0105. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. budowy maszyn.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Ergonomia<\/a><\/p>\n\n\n\n Erotyka<\/strong> (z greckiego \u1f14\u03c1\u03c9\u03c2, eros<\/em> \u2013 poci\u0105g mi\u0142osny<\/em>) \u2013 termin powszechnie rozumiany jako odnoszenie si\u0119 do stanu lub antycypacji podniecenia seksualnego; natarczywy impuls seksualny, po\u017c\u0105danie lub my\u015bl, a tak\u017ce filozoficzna kontemplacja dotycz\u0105ca estetyki seksualnego po\u017c\u0105dania, zmys\u0142owo\u015bci i mi\u0142o\u015bci romantycznej.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Erotyka_(seksualizm)<\/a><\/p>\n\n\n\n Erotyka w sztuce (z gr. eros \u201emi\u0142o\u015b\u0107\u201d) \u2013 jest jednym z przejaw\u00f3w sensualizmu, chocia\u017c cz\u0119sto jest te\u017c postrzegana jako nacechowana seksualno\u015bci\u0105, po\u017c\u0105daniem, wulgarno\u015bci\u0105 oraz uwielbieniem cia\u0142a i mylona z pornografi\u0105. Reprezentatywnym wyrazem erotyki s\u0105 szeroko poj\u0119te dzie\u0142a sztuki (utwory literackie, fotografie, filmy, rze\u017aby i obrazy) dotycz\u0105ce zmys\u0142owo\u015bci i mi\u0142o\u015bci. W odr\u00f3\u017cnieniu od pornografii dzie\u0142a erotyczne przedstawiaj\u0105 seksualno\u015b\u0107 cz\u0142owieka bez dos\u0142owno\u015bci anatomicznych aktu seksualnego, cho\u0107 granice bywaj\u0105 tu p\u0142ynne i nie zawsze wyra\u017ane. W tw\u00f3rczo\u015bci niekt\u00f3rych artyst\u00f3w nast\u0119puje cz\u0119sto \u015bwiadoma akcja zacierania tych granic estetyczno formalnych, np. u Toma z Finlandii czy Roberta Mapplethorpego.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Erotyka_(sztuka)<\/a><\/p>\n\n\n\n forma literacka lub literacko-naukowa, prezentuj\u0105ca punkt widzenia autora<\/p>\n\n\n\n Esej (ang. essay, z fr. essai \u201epr\u00f3ba\u201d) \u2013 forma literacka lub literacko-naukowa, prezentuj\u0105ca punkt widzenia autora. Esej mo\u017ce porusza\u0107 tematyk\u0119 filozoficzn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 lub artystyczn\u0105, by\u0107 form\u0105 krytyki literackiej, manifestu politycznego, filozoficznego lub te\u017c dotyczy\u0107 innych refleksji autora.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Esej<\/a><\/p>\n\n\n\n Estetyka (gr. aisthetikos \u2013 dos\u0142. \u201edotycz\u0105cy poznania zmys\u0142owego\u201d, ale te\u017c \u201ewra\u017cliwy\u201d) \u2013 dziedzina filozofii zajmuj\u0105ca si\u0119 pi\u0119knem i innymi warto\u015bciami estetycznymi. W polskiej literaturze filozoficznej przedmiot estetyki w spos\u00f3b najbardziej precyzyjny zosta\u0142 okre\u015blony przez Mari\u0119 Go\u0142aszewsk\u0105 w jej ksi\u0105\u017cce pt. Zarys estetyki, gdzie opisano estetyk\u0119 jako nauk\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 tzw. sytuacj\u0105 estetyczn\u0105. W ramy sytuacji estetycznej wchodz\u0105 artysta (tw\u00f3rca), proces tw\u00f3rczy, dzie\u0142o sztuki, odbiorca, proces percepcji sztuki oraz warto\u015bci estetyczne. Zadaniem estetyki filozoficznej jest opisa\u0107 relacje pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi elementami sytuacji estetycznej.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Estetyka<\/a><\/p>\n\n\n\n Etyka<\/strong> (z stgr. \u1f26\u03b8\u03bf\u03c2 ethos<\/em> \u201ezwyczaj\u201d) \u2013 dzia\u0142 filozofii, zajmuj\u0105cy si\u0119 badaniem moralno\u015bci i tworzeniem system\u00f3w my\u015blowych, z kt\u00f3rych mo\u017cna wyprowadza\u0107 zasady moralne.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Etyka<\/a><\/p>\n\n\n\n strona ujednoznaczniaj\u0105ca w projekcie Wikimedia<\/p>\n\n\n\n etykieta, kurtuazja \u2013 zbi\u00f3r norm zachowania, zwyczaj\u00f3w i form towarzyskich (savoir-vivre) obowi\u0105zuj\u0105cy w okre\u015blonej grupie spo\u0142ecznej lub \u015brodowisku (np. etykieta dworska \u2013 ceremonia\u0142 dworski, r\u00f3\u017cny na dworach r\u00f3\u017cnych monarch\u00f3w). Etykieta mo\u017ce by\u0107 formalnie ustalona i spisana albo nieformalna, przekazywana ustnie. Etykieta by\u0142a te\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 obszerniejszych kodeks\u00f3w (np. kodeks etyczny, kodeks rycerski, kodeks bushid\u014d), kt\u00f3re poza regu\u0142ami zachowania okre\u015bla\u0142y te\u017c obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 cz\u0142onka danej spo\u0142eczno\u015bci postaw\u0119 moraln\u0105, d\u0105\u017cenia czy spos\u00f3b my\u015blenia. https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Etykieta<\/a><\/p>\n\n\n\n Euforia<\/strong> \u2013 stan wyj\u0105tkowo dobrego samopoczucia z tendencj\u0105 do \u015bmiechu, rado\u015bci, p\u0142ytkiej weso\u0142o\u015bci i dowcipkowania, doznawany nawet pomimo rzeczywistych niedomaga\u0144 organizmu. D\u0142ugotrwa\u0142y stan euforii jest przewa\u017cnie objawem choroby psychicznej. Kr\u00f3tkie stany euforii s\u0105 zjawiskiem naturalnym, mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 wskutek aktywno\u015bci seksualnej, odniesienia sukcesu, pod wp\u0142ywem alkoholu oraz niekt\u00f3rych narkotyk\u00f3w, np. ecstasy. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c o euforii biegacza oraz euforii wysoko\u015bciowej.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Euforia<\/a><\/p>\n\n\n\n Euforia biegacza (ang. Runner’s High) \u2013 fenomen stanu euforycznego, pojawiaj\u0105cy si\u0119 podczas biegu d\u0142ugodystansowego lub innej d\u0142ugotrwa\u0142ej aktywno\u015bci fizycznej, powoduj\u0105cy zwi\u0119kszon\u0105 odporno\u015b\u0107 na b\u00f3l i zm\u0119czenie. Teoria euforii biegacza pojawi\u0142a si\u0119 w latach 70. w USA na fali rosn\u0105cego entuzjazmu dla biegania, kiedy odkryto receptory opioidowe \u03bc w m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Euforia_biegacza<\/a><\/p>\n\n\n\n Eugenika (stgr. \u03b5\u1f50\u03b3\u03b5\u03bd\u03ae\u03c2, eugenes \u201edobrze urodzony\u201d) \u2013 poj\u0119cie wprowadzone w 1869 przez Francisa Galtona, kuzyna Karola Darwina, kt\u00f3re dotyczy\u0142o selektywnego rozmna\u017cania zwierz\u0105t oraz ludzi, aby ulepsza\u0107 gatunki z pokolenia na pokolenie, szczeg\u00f3lnie je\u015bli chodzi o cechy dziedziczone. W ci\u0105gu nast\u0119pnych lat Galton poprawi\u0142 swoj\u0105 definicj\u0119, aby uwzgl\u0119dni\u0107 specyfik\u0119 eugeniki pozytywnej, zach\u0119caj\u0105cej do cz\u0119stszego reprodukowania si\u0119 najlepszych osobnik\u00f3w oraz eugeniki negatywnej, zniech\u0119caj\u0105cej do reprodukcji osobnik\u00f3w mniej warto\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Eugenika<\/a><\/p>\n\n\n\n Eusocjalno\u015b\u0107 \u2013 najwy\u017csza w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t forma spo\u0142eczno\u015bci polegaj\u0105ca na tworzeniu trwa\u0142ych, co najmniej dwupokoleniowych kolonii, w kt\u00f3rych rol\u0119 reproduktorek przejmuje tylko cz\u0119\u015b\u0107 samic, a pozosta\u0142e osobniki wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105 w opiece nad ich potomstwem. Gatunki eusocjalne nazywane s\u0105 tak\u017ce prawdziwie spo\u0142ecznymi dla odr\u00f3\u017cnienia od gatunk\u00f3w o mniejszym stopniu uspo\u0142ecznienia (quasi-, semi- i subsocjalnych).<\/p>\n\n\n\n Definicja eusocjalno\u015bci, od czasu jej wprowadzenia przez Suzanne Batra w 1966 roku, ulega\u0142a zaw\u0119\u017caniu lub rozszerzaniu przez poszczeg\u00f3lnych autor\u00f3w. Zwykle przyjmuje si\u0119 definicj\u0119 Batry zmodyfikowan\u0105 przez Michenera i spopularyzowan\u0105 przez Wilsona. Ich zdaniem zwierz\u0119ta eusocjalne charakteryzuje jednoczesne spe\u0142nienie nast\u0119puj\u0105cych cech:<\/p>\n\n\n\n osobniki tego samego gatunku tworz\u0105 trwa\u0142\u0105 koloni\u0119, w kt\u00f3rej wyst\u0119puj\u0105 co najmniej dwa pokolenia zdolne do wykonywania pracy na rzecz kolonii, https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/Eusocjalno%C5%9B%C4%87<\/a><\/p>\n\n\n\n zmiany cech gatunkowych kolejnych pokole\u0144<\/p>\n\n\n\n Ewolucja biologiczna, ewolucja organiczna \u2013 zmiany cech ca\u0142ych grup organizm\u00f3w nast\u0119puj\u0105ce z biegiem pokole\u0144. Procesy ewolucyjne powoduj\u0105 powstawanie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci na ka\u017cdym poziomie organizacji biologicznej, w tym na poziomie gatunku, osobniczym i molekularnym. W po\u0142owie XIX stulecia Charles Darwin sformu\u0142owa\u0142 teori\u0119 naukow\u0105 ewolucji poprzez dob\u00f3r naturalny, a odkrycie opublikowa\u0142 w monografii O powstawaniu gatunk\u00f3w (1859).<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142e obecne \u017cycie na Ziemi pochodzi od wsp\u00f3lnego przodka. Ostatni uniwersalny wsp\u00f3lny przodek, czyli ostatni wsp\u00f3lny przodek wszystkich dzisiejszych organizm\u00f3w \u017cywych, \u017cy\u0142 oko\u0142o 3,5\u20133,8 miliarda lat temu, aczkolwiek w 2015 opisano szcz\u0105tki mog\u0105ce stanowi\u0107 pozosta\u0142o\u015bci \u017cycia sprzed 4,1 miliarda lat w ska\u0142ach Australii Zachodniej.<\/p>\n\n\n\nEdukacja<\/h2>\n\n\n\n
Edukacja domowa<\/h2>\n\n\n\n
Edukacja ekologiczna<\/h2>\n\n\n\n
Egoizm etyczny<\/h2>\n\n\n\n
Egzamin maturalny<\/h2>\n\n\n\n
Ekoetyka<\/h2>\n\n\n\n
Ekologia<\/h2>\n\n\n\n
Ekonomia<\/h2>\n\n\n\n
Ekonomia matematyczna<\/h2>\n\n\n\n
Eksperyment<\/h2>\n\n\n\n
Eksploracja danych<\/h2>\n\n\n\n
Ekstaza<\/h2>\n\n\n\n
Elektronika<\/h2>\n\n\n\n
Elektrotechnika<\/h2>\n\n\n\n
Elektryk<\/h2>\n\n\n\n
monta\u017c instalacji elektrycznych zgodnie z dokumentacj\u0105 techniczn\u0105;
instalowanie i uruchamianie maszyn elektrycznych i urz\u0105dze\u0144 elektrycznych oraz regulowania parametr\u00f3w ich pracy;
wykonywanie przegl\u0105d\u00f3w technicznych, konserwacji oraz napraw instalacji, maszyn i urz\u0105dze\u0144 elektrycznych;
wykonywanie przegl\u0105d\u00f3w technicznych, konserwacji oraz napraw linii napowietrznych i linii kablowych;
przeprowadzanie konserwacji oraz napraw uk\u0142ad\u00f3w automatyki;
wykonywanie pomiar\u00f3w, pr\u00f3b po monta\u017cu i naprawie instalacji, maszyn i urz\u0105dze\u0144 elektrycznych oraz dokonywania oceny ich stanu technicznego.<\/p>\n\n\n\nEmergencja<\/h2>\n\n\n\n
Emerytura<\/h2>\n\n\n\n
Emocja<\/h2>\n\n\n\n
Empatia<\/h2>\n\n\n\n
Empiryzm<\/h2>\n\n\n\n
Endorfiny<\/h2>\n\n\n\n
Energetyka<\/h2>\n\n\n\n
energii cieplnej \u2013 dostarczanej odbiorcy za po\u015brednictwem transportuj\u0105cego ciep\u0142o no\u015bnika, w szczeg\u00f3lno\u015bci mo\u017ce nim by\u0107 para wodna pod du\u017cym ci\u015bnieniem, ogrzana woda lub inne p\u0142yny. Do ogrzewania tych no\u015bnik\u00f3w stosuje si\u0119 rozmaite \u017ar\u00f3d\u0142a energii.
Przemys\u0142 energetyczny sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci:<\/p>\n\n\n\n
energetycznych sieci przesy\u0142owych czyli systemu urz\u0105dze\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cego przesy\u0142anie energii do odbiorcy.
Energetyka nale\u017cy do sektor\u00f3w gospodarki o najbardziej szkodliwym wp\u0142ywie na \u015brodowisko naturalne i zdrowie. Na poziomie Unii Europejskiej podejmuje si\u0119 skoordynowane dzia\u0142ania na rzecz ograniczenia tego szkodliwego wp\u0142ywu poprzez integracj\u0119 polityki energetycznej z polityk\u0105 ekologiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\nEnergetyka j\u0105drowa<\/h2>\n\n\n\n
Entomologia<\/h2>\n\n\n\n
entomologi\u0119 stosowan\u0105, zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 badaniem owad\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na dzia\u0142alno\u015b\u0107 ludzk\u0105 (np. rolnictwo, przemys\u0142 drzewny, przechowalnictwo, medycyna, kryminalistyka), w tym tzw. szkodnik\u00f3w,
entomologia rolnicza
entomologia le\u015bna
entomologia lekarska
entomologia weterynaryjna
entomologia s\u0105dowa<\/p>\n\n\n\nEpistemologia<\/h2>\n\n\n\n
Ergonomia<\/h2>\n\n\n\n
Erotyka (seksualizm)<\/h2>\n\n\n\n
Erotyka (sztuka)<\/h2>\n\n\n\n
Esej<\/h2>\n\n\n\n
Estetyka<\/h2>\n\n\n\n
Etyka<\/h2>\n\n\n\n
Etykieta<\/h2>\n\n\n\n
etykieta dworska \u2013 grzeczno\u015bciowe zasady zachowania przyj\u0119te na dworach
etykieta dyplomatyczna \u2013 protok\u00f3\u0142 dyplomatyczny
netykieta \u2013 etykieta obowi\u0105zuj\u0105ca u\u017cytkownik\u00f3w Internetu.
etykieta \u2013 informacja umieszczana bezpo\u015brednio na produkcie lub jego opakowaniu informuj\u0105ca sprzedawc\u0119 i kupuj\u0105cego o cechach produktu, producencie, dacie wa\u017cno\u015bci, cenie itp. te\u017c metka
etykieta zast\u0119pcza
etykieta instrukcji (informatyka)
etykietowanie, stygmatyzacja \u2013 termin z zakresu psychologii i psychiatrii<\/p>\n\n\n\nEuforia<\/h2>\n\n\n\n
Euforia biegacza<\/h2>\n\n\n\n
Eugenika<\/h2>\n\n\n\n
Eusocjalno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n
w kolonii wyst\u0119puje podzia\u0142 na kasty \u2013 reprodukcyjn\u0105 oraz niebior\u0105c\u0105 udzia\u0142u w procesie reprodukcji,
wyst\u0119puje wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie w opiece nad potomstwem.<\/p>\n\n\n\nEwolucja biologiczna<\/h2>\n\n\n\n