5G, technologia mobilna pi\u0105tej generacji \u2013 standard sieci kom\u00f3rkowej b\u0119d\u0105cy nast\u0119pc\u0105 standardu 4G.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142praca 5G z 4G<\/p>\n\n\n\n
Podczas ustanawiania po\u0142\u0105czenia 5G sprz\u0119t u\u017cytkownika (lub inne urz\u0105dzenie) po\u0142\u0105czy si\u0119 z sieci\u0105 4G, w celu zapewnienia sygnalizacji kontrolnej i z sieci\u0105 5G, aby umo\u017cliwi\u0107 szybsze po\u0142\u0105czenie, zwi\u0119kszaj\u0105c istniej\u0105c\u0105 pojemno\u015b\u0107 4G.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku ograniczenia pokrycia 5G, dane b\u0119d\u0105 transmitowane tak samo jak w dzisiejszej sieci 4G, zapewniaj\u0105c nieprzerwane po\u0142\u0105czenie. Takie zaprojektowanie sieci 5G powoduje, \u017ce uzupe\u0142nia istniej\u0105c\u0105 sie\u0107 4G.<\/p>\n\n\n\n
Jak dzia\u0142a sie\u0107 5G<\/p>\n\n\n\n
Sie\u0107 ruchoma sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch komponent\u00f3w: Radiowej Sieci Dost\u0119powej (RAN) oraz Sieci Core.<\/p>\n\n\n\n
Radiowa Sie\u0107 Dost\u0119powa<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0142ada si\u0119 z r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w urz\u0105dze\u0144, takich jak ma\u0142e nadajniki kom\u00f3rkowe, wie\u017ce, maszty, systemy wewn\u0105trz budynk\u00f3w i mieszkaniowe, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 mobilnych u\u017cytkownik\u00f3w i urz\u0105dzenia bezprzewodowe z g\u0142\u00f3wn\u0105 sieci\u0105 Core.<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142e nadajniki kom\u00f3rkowe b\u0119d\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 przysz\u0142ych sieci 5G szczeg\u00f3lnie dzia\u0142aj\u0105ce z wykorzystaniem cz\u0119stotliwo\u015bci w\u0142a\u015bciwych dla milimetrowych fal radiowych, kt\u00f3rych zasi\u0119g jest bardzo kr\u00f3tki. \u017beby zapewni\u0107 sta\u0142e po\u0142\u0105czenie, ma\u0142e nadajniki kom\u00f3rkowe b\u0119d\u0105 ustawione w grupach, w miejscach, gdzie u\u017cytkownicy b\u0119d\u0105 potrzebowa\u0107 \u0142\u0105czno\u015bci uzupe\u0142niaj\u0105cej sie\u0107 makrokom\u00f3rek.<\/p>\n\n\n\n
Makrokom\u00f3rki 5G b\u0119d\u0105 wykorzystywa\u0142y anteny MIMO kt\u00f3re posiadaj\u0105 wiele element\u00f3w po\u0142\u0105cze\u0144 do r\u00f3wnoczesnego wysy\u0142ania i odbierania du\u017cych ilo\u015bci danych.<\/p>\n\n\n\n
Korzy\u015bci dla u\u017cytkownik\u00f3w polegaj\u0105 na tym, \u017ce wiele ludzi mo\u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z sieci\u0105 przy zachowaniu du\u017cej przepustowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Sie\u0107 rdzeniowa (core)<\/p>\n\n\n\n
Centralny fragment sieci wymiany ruchu zarz\u0105dzaj\u0105cy us\u0142ugami g\u0142osowymi, transmisj\u0105 danych i po\u0142\u0105czeniami internetowymi. Dla technologii 5G sie\u0107 rdzeniowa (core) zosta\u0142a zaprojektowana w taki spos\u00f3b, alby lepiej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z internetem i chmur\u0105 danych.<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo sie\u0107 rdzeniowa 5G zawiera w sobie rozproszone po ca\u0142ej sieci serwery kt\u00f3rych zadaniem jest poprawienie czas\u00f3w reakcji (obni\u017cenie op\u00f3\u017anie\u0144).<\/p>\n\n\n\n
W sieci rdzeniowej zarz\u0105dzanych b\u0119dzie wiele zaawansowanych cech 5G w tym wirtualizacja funkcji sieciowych i warstwowanie sieci na potrzeby r\u00f3\u017cnych zastosowa\u0144 i us\u0142ug.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cliwo\u015bci sieci 5G
Rozw\u00f3j sieci 5G ma umo\u017cliwi\u0107 powstanie rozwi\u0105za\u0144 wykorzystywanych w wielu bran\u017cach, szczeg\u00f3lnie przemys\u0142owych czy farmaceutycznych. Pierwsze wdro\u017cenia sieci obejmuj\u0105 szybszy przesy\u0142 danych z wykorzystaniem telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych lub innych urz\u0105dze\u0144 przeno\u015bnych. 5G ma zapewni\u0107 r\u00f3wnie\u017c tzw. Fixed Wireless Access, tj. stacjonarny dost\u0119p do internetu o szybko\u015bci transmisji por\u00f3wnywalnej z szybkimi \u0142\u0105czami kablowymi.<\/p>\n\n\n\n
Istniej\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne kategorie zastosowa\u0144 sieci 5G:<\/p>\n\n\n\n
W 2017 roku przedsi\u0119biorstwa Telia, Ericsson i Intel uruchomi\u0142y pierwsz\u0105 sie\u0107 5G dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w czasie rzeczywistym w Europie. Testy dotyczy\u0142y Tallinna i Sztokholmu. W tym samym roku zacz\u0119to testowa\u0107 5G w Londynie W 2019 roku na rynku pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze komercyjne smartfony obs\u0142uguj\u0105ce standard 5G. Wed\u0142ug Deutsche Telekom w 2020 roku standard opu\u015bci faz\u0119 prototypu i zacznie by\u0107 udost\u0119pniany klientom biznesowym. Z kolei prezes Grupy Orange w grudniu 2018 zapowiedzia\u0142, \u017ce na kolejny rok planowanych jest 17 komercyjnych wdro\u017ce\u0144 sieci 5G w Orange.<\/p>\n\n\n\n
Unia Europejska chce wykorzystywa\u0107 do tego pasmo 700 MHz, kt\u00f3re, zgodnie z planem, ma zosta\u0107 przypisane do szerokopasmowych us\u0142ug internetowych od czerwca 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug Komisji Europejskiej technologia 5G \u201ema potencja\u0142 utworzenia dw\u00f3ch milion\u00f3w miejsc pracy w ca\u0142ej UE\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowe wymagania wydajno\u015bciowe zdefiniowane przez ITU dla sieci 5G:<\/p>\n\n\n\n
przep\u0142ywno\u015b\u0107 do 20 Gb\/s w \u0142\u0105czu do terminala (\u201ew d\u00f3\u0142\u201d \u2013 download);
przep\u0142ywno\u015b\u0107 do 10 Gb\/s w \u0142\u0105czu do sieci (\u201ew g\u00f3r\u0119\u201d \u2013 upload);
op\u00f3\u017anienia na poziomie 4 ms dla zastosowa\u0144 eMBB i 1 ms dla zastosowa\u0144 URLLC;
efektywno\u015b\u0107 widmowa do 30 bit\/s\/Hz;
poziom b\u0142\u0119d\u00f3w dla zastosowania URLLC na poziomie 10\u22125.
Scenariusze zastosowa\u0144 zdefiniowane przez ITU dla sieci 5G:<\/p>\n\n\n\n
eMBB (enhanced Mobile Broadband) \u2013 dost\u0119p wysokich pr\u0119dko\u015bci, w tym r\u00f3wnie\u017c dla u\u017cytkownik\u00f3w stacjonarnych (Fixed Wireless Access).
URLLC (Ultra Reliable Low Latency Communications) \u2013 zastosowania wymagaj\u0105ce bardzo niskich op\u00f3\u017anie\u0144 (poni\u017cej 1 ms) i\/lub bardzo wysokiej niezawodno\u015bci (poziom b\u0142\u0119d\u00f3w 10\u22125)
mMTC (massive Machine Type Communications) \u2013 dla szerokiego spektrum zastosowa\u0144 Internetu Rzeczy, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 obs\u0142u\u017cenia do 1 mln urz\u0105dze\u0144 na km\u00b2.
New Radio (NR) Access Technology to oficjalna nazwa technologii 3rd Generation Partnership Project (3GPP), kt\u00f3ra ma spe\u0142nia\u0107 wymagania 5G postawione przez ITU. Obecnie u\u017cywana jest tylko nazwa NR, bez rozwijania jej. Analogicznie wymagania dla sieci 4G postawione przez ITU spe\u0142nia\u0142a technologia LTE. Logo 5G zosta\u0142o dodatkowo zastrze\u017cone przez 3GPP i nie mo\u017ce by\u0107 u\u017cywane w odniesieniu do technologii nie b\u0119d\u0105cej w zgodno\u015bci ze specyfikacjami 3GPP.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119stotliwo\u015bci pola elektromagnetycznego wykorzystywane w sieciach 5G nie maj\u0105 zdaniem \u015awiatowej Organizacji Zdrowia \u017cadnego potwierdzonego wp\u0142ywu na zdrowie i \u017cycie cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
…<\/p>\n\n\n\n
Polska<\/strong> Us\u0142ugi miasta \u0141\u00f3d\u017a oparte na sieci 5G:<\/p>\n\n\n\n inteligentne budynki, Do 2025 roku wszystkie obszary miejskie i wszystkie g\u0142\u00f3wne szlaki transportu l\u0105dowego maj\u0105 mie\u0107 nieprzerwany dost\u0119p do sieci 5G. Jednak wcze\u015bniej, bo ju\u017c w 2019 roku uruchomienie sieci dla swoich klient\u00f3w zapowiedzieli przedstawiciele operatora Orange. Prac\u0119 nad systemem oficjalnie potwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c T-Mobile Polska.<\/p>\n\n\n\n Wdro\u017cenia komercyjne Edytuj 7 grudnia 2018 w centrum #5G_LAB w Warszawie zosta\u0142a uruchomiona pierwsza w Polsce w pe\u0142ni funkcjonalna sie\u0107 5G, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z pi\u0119ciu stacji bazowych, pracuj\u0105cych w pa\u015bmie 3,5 GHz o szeroko\u015bci kana\u0142u 100 MHz. W inauguracji wzi\u0119li udzia\u0142 minister cyfryzacji Marek Zag\u00f3rski, prezes zarz\u0105du T-Mobile Polska Andreas Maierhofer, prezes zarz\u0105du Deutsche Telekom Timotheus H\u00f6ttges oraz odpowiedzialny za rynek europejski cz\u0142onek zarz\u0105du tego\u017c przedsi\u0119biorstwa, Srini Gopalan[30].<\/p>\n\n\n\n W po\u0142owie wrze\u015bnia 2019 roku Orange Polska we wsp\u00f3\u0142pracy z Ericssonem uruchomi\u0142 w Warszawie testow\u0105 sie\u0107 5G na terenie dw\u00f3ch dzielnic (Ochoty i Powi\u015bla) 7 Stycznia operator sieci Play chce uruchomi\u0107 w Tr\u00f3jmie\u015bcie pierwsz\u0105 swoj\u0105 stacj\u0119 5G oraz udost\u0119pni\u0107 j\u0105 mieszka\u0144com.<\/p>\n\n\n\n 7 stycznia 2020 roku Play poinformowa\u0142 o planowanym uruchomieniu sieci 5G w Gdyni.<\/p>\n\n\n\n 11 maja 2020 roku sie\u0107 Plus jako pierwsza uruchomi\u0142a 5G w 7 miastach (Warszawa, Gda\u0144sk, Katowice, \u0141od\u017a, Pozna\u0144, Szczecin i Wroc\u0142aw) w ofercie komercyjnej. Operator korzysta z infrastruktury europejskich producent\u00f3w \u2013 Nokii i Ericssona.<\/p>\n\n\n\n W czerwcu 2019 Ministerstwo Cyfryzacji opublikowa\u0142o i udost\u0119pni\u0142o do bezp\u0142atnego pobierania Bia\u0142\u0105 Ksi\u0119g\u0119 przygotowan\u0105 przez Instytut \u0141\u0105czno\u015bci \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy dotycz\u0105c\u0105 standardu 5G pod tytu\u0142em \u201ePole elektromagnetyczne a cz\u0142owiek. O fizyce, biologii, medycynie, normach i sieci 5G\u201d oraz uruchomi\u0142o stron\u0119 gov.pl\/5g<\/strong>. Bia\u0142a Ksi\u0119ga jest kompendium wiedzy na temat promieniowania elektromagnetycznego oraz wp\u0142ywu sieci kom\u00f3rkowych na organizm cz\u0142owieka. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest upowszechnienie fakt\u00f3w wynikaj\u0105cych z wiedzy i bada\u0144 naukowych na temat standardu 5G i w ten spos\u00f3b walka z dezinformacj\u0105 dotykaj\u0105c\u0105 tego obszaru.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej na stronie Wikipedia.org oraz gov.pl\/5g<\/a>:<\/p>\n\n\n\n https:\/\/pl.m.wikipedia.org\/wiki\/5G<\/a><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n
Rz\u0105dowe za\u0142o\u017cenia
Wed\u0142ug strategii opublikowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji w styczniu 2018 roku, pierwszym miastem obj\u0119tym sieci\u0105 5G ma by\u0107 \u0141\u00f3d\u017a. Decyduj\u0105cym o wskazaniu \u0141odzi okaza\u0142 si\u0119 du\u017cy w\u0119ze\u0142 komunikacyjny w okolicach miasta i szereg us\u0142ug opartych na sieci wprowadzanych przez lokalny samorz\u0105d.<\/p>\n\n\n\n
system naprowadzania na miejsca parkingowe,
innowacyjny system o\u015bwietlenia,
lokalne aplikacje wspieraj\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w,
Elektroniczny System Sterowania Ruchem,
mapa jako\u015bci powietrza w czasie rzeczywistym.
9 lipca 2018 roku podpisano list intencyjny mi\u0119dzy przedsi\u0119biorstwem Ericsson a \u0141\u00f3dzk\u0105 Specjaln\u0105 Stref\u0105 Ekonomiczn\u0105 w sprawie prowadzenia szkole\u0144 dla przedsi\u0119biorc\u00f3w z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zastosowania nowej technologii.<\/p>\n\n\n\n
We wrze\u015bniu 2018 roku Orange Polska we wsp\u00f3\u0142pracy z Huawei przeprowadzili pierwsze w Polsce testy poza laboratorium \u2013 w Gliwicach. W warunkach miejskich, przy wi\u0119kszych odleg\u0142o\u015bciach, dane pop\u0142yn\u0119\u0142y z pr\u0119dko\u015bci\u0105 1,5 Gb\/s, wykorzystuj\u0105c kana\u0142 o szeroko\u015bci 100 MHz. Testy te by\u0142y prowadzone tak\u017ce w kolejnych miesi\u0105cach i na pocz\u0105tku grudnia 2018 roku operator poinformowa\u0142 o testowym uruchomieniu pierwszej w Polsce komercyjnej stacji 5G zgodnej z 3GPP Release 15, dzia\u0142aj\u0105ce na tych samych cz\u0119stotliwo\u015bciach, co stacja wykorzystana w pierwszym te\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n